 |
1. 2. Dünya savaşından zaferle çıkan Amerika Birleşik Devletleri (ABD), 2. Dünya Savaşı’ndan sonra birçok savaş ve askeri operasyona katılmıştır. Sanırım bu konudaki dünya rekoru ABD'nin elindedir.
Gerekçe olarak “ülkeye demokrasi götürüyorum, terörü temizliyorum, tehdit”vb. bahaneler ileri sürülmüştür. Oysa ana neden Amerika'nın kendi çıkarlarıdır.
NEDENLER
ABD’nin küresel çaptaki askeri operasyonlarının başlıca nedenleri şunlardır:
ABD'de diğer bazı emperyalist (yayılmacı) devletler gibi kendi çıkarları doğrultusunda başka milletleri veya devletleri siyasi, ekonomik ve kültürel olarak baskı altına alıp onları sömürmek istemektedir
Sovyetler birliği'nin dağılmasıyla birlikte güç dengesi de değişmiş ABD dünyada tek süper güç haline gelmiştir.
Dünya genelinde çok sayıda askeri üssü vardır. Bu üstünlüklerini koz olarak kullanmaktadır.
Rakip devletlerin etkilerini sınırlamak istemektedir.
Enerji ve stratejik bölgelerdeki çıkarlarını üst seviyede tutmaktadır.
ABD'NİN İRAN'LA SAVAŞMASININ NEDENLERİ
Nükleer ve füze programları nedeniyle İran’ı bir tehdit olarak algılayan ABD, İran'daki rejim karşıtı eylemleri fırsat bilerek İsrail ile birlikte İran'a savaşı başlatmıştır. Ancak saldırının altında yatan temel nedenler şunlardır:
PETROL
ABD’nin Orta Doğu’da çıkardığı savaşlardaki en önemli amacı o ülkenin enerji kaynaklarından yararlanmaktır. Trump aşağıdaki fotoğrafta bu durumu itiraf ediyor.
Orta Doğu petrol zengini olmasaydı ABD’yi Ortadoğu'da hiçbir zaman göremeyecektik.
İSRAİL FAKTÖRÜ
ABD'nin İran'a İsrail'in itmesi sonucu saldırdığı söylenmektedir.
ABD’nin İran’la savaşmasının bir nedeni de ABD'nin Orta Doğu'daki kalesi İsrail'i korumak ve İsrail tarafından tehdit olarak görülen İran’ın gücünü zayıflatmaktır
ÇİN’İ SINIRLAMA STRATEJİSİ
ABD, Çin’i küresel ölçekte en büyük rakiplerinden biri olarak görmektedir. Çin, artan enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü Orta Doğu’dan, özellikle de İran’dan karşılamaktadır.
ABD İran savaşının bir diğer nedeni de rakip Çin’in İran'daki enerji kaynaklarına erişimini sınırlamaktır.
Ayrıca Çin’i Avrupa'ya bağlamayı amaçlayan, İran ve Türkiye'den de geçecek olan yeni İpek yolu gibi büyük ticari proje ABD'nin işine gelmemektedir. Savaşı kazandığında böyle bir proje askıya alınabilecek, böylece Avrupa ile Çin arasındaki bağlar kopacak, ilişkiler sınırlanabilecektir.
BİR İTİRAF
Derinlemesine bilgim olmadığı için güncel konularda yazı yazmak istemiyordum. Duyduklarım ve izlenimlerime dayanarak güncelle ilgili ilk yazı denememi paylaştım. Başarabilirsem seyrek de olsa güncel konularda da yazılar yazabilirim.
Sonraki yazı: ABD, İran Karşısında Neden Zorlandı? (Bölüm 2)
14. 03. 2026
Dursun Bilgin
