2026 ABD- İSRAİL, İRAN SAVAŞI ÜZERİNE (Bölüm 3) ABD SAVAŞTA NEDEN ZORLANDI? İRAN’IN STRATEJİK HAMLELERİ

Önceki yazımızda ABD’nin ABD-İsrail,İran savaşında zorlandığına dair işaretlere değinmiştik. Bu yazımızda zorlanmanın nedenlerini ele alıyoruz.

BİRLİK VE TOPLUMSAL DİRENÇ

ABD, üst düzey yöneticilerin etkisiz hâle getirilmesiyle İran’ın dağılacağını öngördü. Ancak sonuç tam tersi oldu. Savaşın başında yaşanan kayıplar, İran toplumunu kenetledi ve dış müdahaleye karşı tepkiyi artırdı. Başka ülkelerdeki gibi halkın ülkeyi terk etmek yerine, destek için geri dönmesi, toplumsal direnci güçlendirdi.

SAVAŞ TECRÜBESİ VE HAZIRLIK

İran, geçmişte Irak, ABD ve İsrail ile yaşadığı çatışmalardan önemli dersler çıkardı. Olası bir savaşı önceden öngörerek savunma ve mühendislik altyapısını geliştirdi. Bu hazırlık, sahada dayanıklılığı artıran önemli bir unsur oldu.

MERKEZİYETSİZ KOMUTA YAPISI

ABD’nin önceki savaşlarda uyguladığı “üst yönetimi etkisizleştirerek sistemi çökertme” stratejisi İran’da beklenen sonucu vermedi. İran, ABD'nin başka ülkelerle yaptığı savaşlardan ders aldı, komuta zincirini esnek hale getirerek yerel güçlere inisiyatif tanıdı. Üst düzey kayıplara rağmen sahadaki unsurlar görevlerini sürdürdü.Devlet teşkilatındaki büyük darbelere karşın insanlar kaosa sürüklenmedi, günlük hayatına devam etti. Mağazalar kapanmadı.

 STRATEJİK KOZLARIN KULLANIMI

İran, bölgesel avantajlarını etkili biçimde kullandı. Hürmüz Boğazı üzerindeki baskı, küresel enerji akışını tehdit ederek uluslararası dengeleri etkiledi. Bu durumdan etkilenen ülkeler sorunun nedeni  olarak ABD'yi görmeye başladılar.

YAVAŞLIK VE KARARLILIK

İran, hızlı sonuç almaya yönelik bir strateji yerine yıpratma odaklı bir yaklaşım benimsedi. Savaşı yavaş, kararlı ve sakinlikle sürdürdü. Savaşın uzaması, İran'dan çok ABD'yi yıpratacaktır. Uzak coğrafyada sürdürülen operasyonlar, maliyet ve sürdürülebilirlik açısından Amerika'ya baskı oluşturdu.

MİSİLLEMELER

İran düşük maliyetli ancak etkili saldırılarla ABD üsleri ve enerji altyapısını hedef aldı. Bu durum, hem ekonomik hem de psikolojik baskıyı artırdı.

HUKUKSUZLUK DESTEK BULAMADI

ABD, başlattığı haksız- hukuksuz operasyonlarda beklediği uluslararası desteği bulmadı. Müttefikleri ve bölge ülkeleri  temkinli davrandı, bazı aktörler ise dolaylı biçimde İran’a destek verdi.

SİBER VE HİBRİT SAVAŞI

Modern savaşlar artık sadece sahada değil; siber saldırılar, propaganda ve bilgi savaşıyla da yürütülüyor. İran’ın bu alanlarda dirençli olması, ABD’nin klasik üstünlüğünü dengeleyen unsurlardan biridir.

SON SÖZ 

Doyumsuz, emperyalist ABD “daha çok kazanacağım” hırsıyla kendine kurşun sıktı. Belki de dolar imparatorluğunun gerilemesine ve kendi kabuğuna çekilmesine birlikte tanık olacağız. 

Savaşın sonuçları ve savaştan çıkarılacak dersler, sonraki yazılarda..

30. 03. 2026

Dursun Bilgin

2026 ABD- İSRAİL, İRAN SAVAŞI ÜZERİNE ABD SAVAŞTA ZORLANDI MI? (Bölüm 2)

 

2026 ABD- İSRAİL, İRAN SAVAŞI ÜZERİNE

ABD SAVAŞTA ZORLANDI MI? (Bölüm 2)

ABD Bu kez sert kayaya çarptı.

Amerika- İsrail, İran savaşında ABD'nin zorladığı  Trump'ın söylemlerinden savaşın gidişatından anlaşılmaktadır. 

TRUMP'IN SÖYLEMLERİ NE ANLAMA GELİR?

Trump’ın savaşla ilgili bazı sözlerini analiz edersek:

“Kara savaşı planımızda yoktur.” Anlamı: “İran'la karada savaşmaya cesaretimiz yoktur.”

“İran'da demokrasi umrumda değildir.” Anlamı: “İran rejimini sevmiyorum ama değiştirmeye gücüm yetmeyecek.” Oysa önceki bazı savaşlar “ülkeye demokrasi getireceğim” bahanesiyle yapılmıştı.

“İran petrolüne el koyabilirim bunu konuşmak için erken ama bu ihtimali dışlamıyorum.” Anlamı: “İran petrolüne göz dikmişim ancak elimden bir şey gelmeyecek.” 

Trump bu sözleri  savaşın ilk günlerinde söylemişti. Savaşa; isteksizce, ümitsizce  ve İsrail'in etkilemesi sonucu başladığı, Trump'ın bu sözlerinden anlaşılmıyor mu? 

Trump’ın savaşa ilişkin tutarsız, yalan- yanlış, çelişkili söylemleri, bir algı veya psikolojik savaş amaçlı olsa bile, kendisine olan güveni sarsacağa benziyor.

ABD'NİN SAVAŞTA ZORLANDIĞININ BELİRTİLERİ

ABD'nin bu savaşta zorlandığı savaşın gidişatından da anlaşılmaktadır. Söyle ki:

OPERASYONLAR SONUÇSUZ 

İran'da üst düzey yönetim kademesi ve en önemli stratejik hedefler vurulduğu halde beklenilen amaca ulaşılamadı. Savaş; katliam, yıkım ve masraftan başka bir işe yaramadı.

ABD KENDİNİ BİLE KORUYAMADI 

ABD üslerinin olduğu ülkeleri koruma bir tarafa, kendini ve İsrail'i bile koruyamadı. ABD'nin bölgedeki üsleri, savaş ve savunma sistemleri önemli hasarlar aldı; askeri kayıpları oldu.

ABD YARDIM ÇIĞLIKLARI ATMAYA BAŞLADI

ABD'nin savaşı kendi çıkartmasına ve Hürmüz boğazının kapatılmasına neden olmasına karşın, Trump yine de dost- düşman ülkelerden Hürmüz boğazının açılması için yardım isteğinde bulunmuştur. “Denize düşen yılana sarılır.” örneği ABD'nin Çin'den bile yardım istemesi bana ilginç geldi.

KISA KISA 

Medyadan öğrendiklerimize dayanarak ABD'nin savaşta zorlandığına ilişkin, son olarak şunları söyleyebiliriz:

Savaş, beklenenden fazla sürmüş, ekonomik ve siyasi açıdan ABD'ye oldukça pahalıya patlamıştır.

ABD ordusu mühimmat stokunu tüketmek üzere ve bunun yeniden karşılanması yıllar sürecek.

Trump'ın kendi halkı bile savaşı desteklemiyor. Sanırım dünyadaki sivil halklar, kolay kolay savaş taraftarı olmaz.

SON SÖZ

“Bir musibet bin nasihatten iyidir.” Umarız ABD durumdan dersini almıştır.

Sonraki yazı: ABD İran Karşısında Neden Zorlandı?

22. 03. 2026

Dursun Bilgin

2026 ABD- İSRAİL, İRAN SAVAŞI ÜZERİNE SAVAŞIN ALTINDA YATAN TEMEL NEDENLER NELERDİR? (bölüm 1)

 

1.   2. Dünya savaşından zaferle çıkan Amerika Birleşik Devletleri (ABD), 2. Dünya Savaşı’ndan sonra birçok savaş ve askeri operasyona katılmıştır. Sanırım bu konudaki dünya rekoru ABD'nin elindedir.

Gerekçe olarak “ülkeye demokrasi götürüyorum, terörü temizliyorum, tehdit”vb. bahaneler ileri sürülmüştür. Oysa ana neden Amerika'nın kendi çıkarlarıdır.

NEDENLER

ABD’nin küresel çaptaki askeri operasyonlarının başlıca nedenleri şunlardır:

ABD'de diğer bazı emperyalist (yayılmacı) devletler gibi kendi çıkarları doğrultusunda başka milletleri veya devletleri siyasi, ekonomik ve kültürel olarak baskı altına alıp onları sömürmek istemektedir

 Sovyetler birliği'nin dağılmasıyla birlikte güç dengesi de değişmiş ABD dünyada tek süper güç haline gelmiştir.

Dünya genelinde çok sayıda askeri üssü vardır. Bu üstünlüklerini koz olarak kullanmaktadır.

Rakip devletlerin etkilerini sınırlamak istemektedir.

Enerji ve stratejik bölgelerdeki çıkarlarını üst seviyede tutmaktadır.

ABD'NİN İRAN'LA SAVAŞMASININ NEDENLERİ

Nükleer ve füze programları nedeniyle İran’ı bir tehdit olarak algılayan ABD, İran'daki rejim karşıtı eylemleri fırsat bilerek İsrail ile birlikte İran'a savaşı başlatmıştır. Ancak saldırının altında yatan temel nedenler  şunlardır:

PETROL

ABD’nin Orta Doğu’da çıkardığı savaşlardaki en önemli amacı o ülkenin enerji kaynaklarından yararlanmaktır. Trump aşağıdaki fotoğrafta bu durumu itiraf ediyor.

Orta Doğu petrol zengini olmasaydı ABD’yi Ortadoğu'da hiçbir zaman göremeyecektik.

İSRAİL FAKTÖRÜ

ABD'nin İran'a İsrail'in itmesi sonucu saldırdığı söylenmektedir. 

ABD’nin İran’la savaşmasının bir nedeni de ABD'nin Orta Doğu'daki kalesi İsrail'i korumak ve İsrail tarafından tehdit olarak görülen İran’ın gücünü zayıflatmaktır

 ÇİN’İ SINIRLAMA STRATEJİSİ

ABD, Çin’i küresel ölçekte en büyük rakiplerinden biri olarak görmektedir. Çin, artan enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü Orta Doğu’dan, özellikle de İran’dan karşılamaktadır.

ABD İran savaşının bir diğer nedeni de rakip Çin’in İran'daki enerji kaynaklarına erişimini sınırlamaktır.

Ayrıca Çin’i Avrupa'ya bağlamayı amaçlayan, İran ve Türkiye'den de geçecek olan yeni İpek yolu gibi büyük ticari proje ABD'nin işine gelmemektedir. Savaşı kazandığında böyle bir proje askıya alınabilecek, böylece Avrupa ile Çin arasındaki bağlar kopacak, ilişkiler sınırlanabilecektir.

BİR İTİRAF 

Derinlemesine bilgim olmadığı  için güncel konularda yazı yazmak istemiyordum. Duyduklarım ve izlenimlerime dayanarak  güncelle ilgili ilk yazı denememi paylaştım. Başarabilirsem seyrek de olsa güncel konularda da yazılar yazabilirim.

Sonraki yazı: ABD, İran Karşısında Neden Zorlandı? (Bölüm 2) 

14. 03. 2026

Dursun Bilgin

ÇOCUĞUN SANATSAL GELİŞİMİ EVDE NASIL DESTEKLENİR?

ÇOCUĞUN SANATSAL GELİŞİMİ EVDE NASIL DESTEKLENİR?

“Evde Çocukların Zihni Nasıl Geliştirilebilir?” dizi yazımızın bu bölümünde, çocuğun sanat ve üretim faaliyetleri üzerinden zihinsel gelişimini nasıl destekleyebileceğimizi ele alıyoruz. Sanat; yalnızca estetik bir uğraş değil, aynı zamanda çocuğun duygularını ifade etme, düşünme ve problem çözme becerilerini geliştiren güçlü bir araçtır. Ev ortamında sunulan küçük ama bilinçli destekler, çocuğun yaratıcılığını ve özgüvenini önemli ölçüde besler.

SANAT NEDİR?

Sanat; duygu ve düşünceleri göze ve gönle hitap edecek şekilde söz, yazı, resim, heykel vb. İle ifade etme konusundaki yaratıcılık (TDKSözlüğü) 

Çocuk için sanat ise kendini özgürce ortaya koyabildiği doğal bir öğrenme alanıdır.

SANATSAL GELİŞİMİN ÖNEMİ

Resim yapmak, boyamak, hamurla oynamak ya da müzikle uğraşmak; çocuğun yaratıcılığını, ince motor becerilerini ve ifade yeteneğini geliştirir. Aynı zamanda soyut düşünme kapasitesini artırır. Sanat ve üretim süreci zihni özgürleştirir. Çocuğun özgün ürünler ortaya koymasına izin vermek, onun özgüvenini güçlendirir ve bağımsız düşünmesini destekler.

ŞARKI, MÜZİK VE DANS

 Şarkı söylemek, dinlemek, ritim tutmak ve basit enstrümanlar çalmak hem zihinsel hem duygusal gelişimi destekler.  

Erken yaşta müzikle tanışan çocukların öğrenme ve dil becerileri daha güçlü olur. 

Dans etmek, tempo değiştirmek ve ritim oyunları beynin farklı bölgelerini aynı anda çalıştırır.  

Araştırmalar, müziğin beyindeki sinirsel bağlantıları güçlendirdiğini göstermektedir. Çocuğunuzla şarkı söylemek, sallanmak, zıplamak ve ritim tutmak hem eğlenceli hem öğreticidir.

MÜZİKSEL DENEYİMLER VE ENSTRÜMANLAR

İki yaş civarında çocuklara üçgen, tahta çubuk veya küçük davul gibi basit enstrümanlar sunmak, farklı sesleri keşfetmelerini sağlar. Şarkıları farklı hızlarda söylemek, hızlı ve yavaş müziklerle dans etmek ritim duygusunu geliştirir. Ayrıca kısa şiirler uydurmak, rol yaparak hareketleri canlandırmak hayal gücünü ve motor becerileri destekler.

RESİM, BOYAMA VE HAMUR ETKİNLİKLERİ

Evde kolayca uygulanabilecek resim ve boyama çalışmaları, çocuğun el-göz koordinasyonunu geliştirir. Özgün üretim, zihinsel esnekliği ve yaratıcılığı destekler. Ona farklı renkler, kalın ve ince boyalar, güvenli makaslar ve oyun hamurları sunabilirsiniz. Ancak nasıl çizmesi gerektiğini göstermek yerine, denemesine ve keşfetmesine fırsat vermek daha değerlidir. Hamurla şekiller yapmak parmak kaslarını güçlendirirken, üç boyutlu düşünme becerisini de destekler.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Sanat faaliyetlerinde önemli olan sonuç değil, üretim sürecidir. Resmin “güzel” ya da “doğru” olması gerekmez. Çocuğu eleştirmek yerine çabasını takdir etmek gerekir. Kıyaslama yapmak, yönlendirmek ya da müdahale etmek yaratıcılığı sınırlar. Güvenli bir ortam sunmak, sabır göstermek ve sürece eşlik etmek yeterlidir.

KISACA 

Sanatsal etkinlikler çocuğun zihinsel, duygusal ve motor gelişimini bütüncül biçimde destekler. Evde şarkı söylemek, dans etmek, resim yapmak ya da hamurla oynamak; basit ama etkili adımlardır. Her çocuk içinde keşfedilmeyi bekleyen bir sanat potansiyeli taşır. Ona alan açmak ise anne babanın en önemli katkısıdır.

Sanatsal etkinliklerin sadece çocukların değil, büyüklerin de zihinsel gelişiminde etkili olduğunu hatırlatalım.

07. 03. 2026

Dursun BİLGİN 

TÜRKÇE ÖZET

Evde gerçekleştirilen sanat etkinlikleri; çocuğun zihinsel, duygusal ve motor gelişimini bütüncül şekilde destekler. Resim yapmak, boyamak, hamurla oynamak ve müzikle ilgilenmek; yaratıcılığı, ince motor becerilerini ve ifade gücünü artırır. Şarkı söylemek, dans etmek ve ritim çalışmaları ise beyin bağlantılarını güçlendirerek öğrenme kapasitesini destekler.

Sanatsal faaliyetlerde önemli olan ortaya çıkan ürün değil, çocuğun üretim sürecidir. Anne babaların yönlendirmek yerine rehberlik etmesi, çocuğun özgüvenini ve özgün düşünme becerisini geliştirir. Ev ortamında sunulan basit ama bilinçli destekler, çocuğun sanatsal potansiyelini ortaya çıkarmada büyük rol oynar.

ENGLISH SUMMARY

Art activities at home support a child’s cognitive, emotional, and motor development in a holistic way. Drawing, painting, playing with clay, and engaging with music enhance creativity, fine motor skills, and self-expression. Singing, dancing, and rhythm exercises strengthen neural connections and positively influence learning capacity.

In artistic activities, the process is more important than the final product. When parents guide rather than direct, children develop self-confidence and original thinking skills. Simple yet intentional support at home plays a significant role in nurturing a child’s artistic potential.